Fethiye Fotoğraf ve Sinema Sanatı Derneği tarafından Fethiye Belediyesi desteğiyle düzenlenen 4. Fethiye Uluslararası Film Festivali, 4–8 Kasım tarihleri arasında sinemaseverlerle buluştu. Beş gün süren festivalde film gösterimlerinin yanı sıra yönetmen söyleşileri, paneller, atölyeler ve özel etkinlikler gerçekleştirildi.
Sinemanın evrensel dili aracılığıyla farklı hikâyeleri, kültürleri ve bakış açılarını buluşturmayı amaçlayan festival, 8 Kasım Pazar günü düzenlenen etkinliklerle sona erdi. Festivalin son gününde amatör ev filmlerinden kısa ve uzun metrajlı yapımlara, belgesellerden özel gösterimlere uzanan program kapsamında söyleşiler, seminerler ve atölyeler de yer aldı.
Festivalin son günü, “Amatör Ev Filmleri Üzerine” başlıklı seminerle başladı. Karianne Fiorini, Gianmarco Torri, Nikos Mitrogiannopoulos ve Özgür İpek’in katıldığı seminerde amatör ev filmleri değerlendirildi.
Özgür İpek, hareketli görüntüler sayesinde tarihte ilk kez yüzlerce yıl sonrasına aktarılabilecek bir ölümsüzlük imkânına sahip olunduğunu vurguladı. Evde, tatilde ya da gündelik hayatta neşeyle kaydedilen sıradan anların zamanla nasıl dönüştüğünü anlatan İpek, “Tıpkı sinemanın ilk yıllarındaki kurgusuz ve saf belge filmler gibi sadece yaşandığı ana tanıklık eden bu amatör kayıtlar, hayatımızdaki o insanları kaybettiğimizde veya bir mekândan koptuğumuzda eski neşesini yitirir; bir gülümseme ya da kısa bir el sallama, zamanla hüzünlü bir yas nesnesine ve kişisel bir hafıza belgesine evrilir.” dedi.
Nikos Mitrogiannopoulos, konuşmasına başlamadan önce Fethiye’de Pelin Esmer’in filmini izlediğini ve çekilen görüntülerin kendisine hep mutlu anları hatırlattığını söyledi. Mitrogiannopoulos, “Görüntüler sadece kişisel bir anı olmakla kalmıyor; çekildiği dönemin yaşam tarzı, atmosferi ve koşulları hakkında bilgi veren önemli birer tarihsel belge işlevi görüyor. Bu filmler mutluluğu ve hüznü bir arada sunarken bazı boşlukları da dolduruyor. Görüntülerin o dönemle ilgili bilgiler vermesi oldukça önemli.” ifadelerini kullandı.
Büyükada’da çekilen arşiv kayıtlarını derleyerek bir film hazırladığını belirten Mitrogiannopoulos, toplam üç saat süren görüntüleri siyah-beyaz formatta 10 dakikalık bir kurgu hâlinde sunduğunu söyledi. Film, seminer sırasında festival katılımcılarıyla buluştu.
Karianne Fiorini, son on yıldır unutulmaya yüz tutmuş arşiv materyallerini toplayıp gün yüzüne çıkarmak için çalıştıklarını belirterek görsel belleğin korunmasına dikkat çekti. İnternet sitelerinde şu ana kadar 11’e yakın arşiv filmini izleyiciyle buluşturduklarını ifade eden Fiorini, bu kayıtları dijitalleştirip paylaşarak kişisel hafızayı toplumsal bir tanıklığa dönüştürmeye devam etmek istediklerini aktardı.
Amatör sinema, ev filmleri (home movies), buluntu film (found footage) ve görsel hafıza ile arşiv koruma alanındaki çalışmalarıyla tanınan İtalyan film araştırmacısı Gianmarco Torri, “2000’li yılların başı, pek çok insanın amatör filmler ve ev videoları için arşivler oluşturmayı düşünmeye başladığı bir dönem oldu; nitekim 2002 yılında bu alandaki ilk ve günümüzün en önemli film arşivi kuruldu. Bunun yanı sıra İtalya’nın farklı bölgelerinde çok sayıda yerel proje ve bölgesel arşiv de ev videolarını toplamaya başladı. Torino (Piyemonte), Lombardiya, Venedik, Sardinya ve Sicilya gibi İtalya’nın dört bir yanına yayılan pek çok bölgesel girişim hayata geçirildi.” dedi.
Program kapsamında Oğuz Anbarlı’nın yönettiği “Sırtına Bir Şey Giy” filminin Türkiye prömiyeri gerçekleştirildi. Gösterimin ardından düzenlenen söyleşide konuşan Anbarlı, filmi düşük bir bütçeyle çektiklerini ve tamamlamalarının altı yıl sürdüğünü söyledi. Çekimlerin 32 gün sürdüğünü belirten Anbarlı, senaryonun 16 taslak içinden ilerlediğini ve klasik bir senaryo olmaması için çalıştığını aktardı. Anbarlı, sıcak bir film yapmak ve izleyicilerin sıkılmaması için uğraştığını da söyledi.
Festivalin son gününde Neşe Seçer Kayardı’nın yönettiği “Annesinin Kızı” filminin Türkiye prömiyeri de yapıldı. Etkinlikte konuşan Kayardı, kısa filmcilerin yardımlaşarak toplu şekilde film yaptığını ve kendisinin ilk kurmaca filmini çektiğini aktardı. Kayardı, tüm ekibine ve özellikle çocuk oyuncuların ailelerine teşekkür etti.
Ali Urgancı’nın “Kendala Bir Heykel” adlı belgeseli de özel gösterim kapsamında izleyiciyle buluştu.
Kısa film seçkisinde Abdurrahim Karabulut’un “Tümseğin Uğultusu”, Senad Kutay Sipahioğlu’nun “Turgut Şanver’in Tuhaf Kariyer Sonu”, Deniz Koloş’un “Ölüm Bizi Ayırana Dek” ve Erkan Ceylan’ın “Dağın Muhafızı” adlı filmleri gösterildi. Gösterimlerin ardından söyleşi etkinliği düzenlendi.
Söyleşide konuşan Abdurrahim Karabulut, filmi Bingöl’de, bildiği bir coğrafyada çektiklerini ve filme uygun mekânları bulabildiğini söyledi. Zor şartlarda çalıştıklarını belirten Karabulut, çekimleri ekip arkadaşlarının özverisiyle tamamladıklarını aktardı. Filmde herhangi bir bölgeye ait şive kullanmak istemediğini de ifade etti.
Deniz Koloş, film çekerken kısa ya da uzun metraj düşünerek yola çıkmadığını, öyküler yazdığını ve bir arkadaşı aracılığıyla film yapmaya karar verdiğini söyledi. Öykünün ilk hâlinin çok daha dramatik olduğunu, filmi çekerken bu kısmı hafiflettiğini belirten Koloş, filmin şu ana kadar 22 ödül kazandığını ve yurt dışındaki festivallerde de gösterildiğini aktardı.
FUFF kısa film seçkisinin tekrar gösterimlerinde Elif Nur Kayalar’ın “Karanfil Kız”, Yalın Çağdaş Eşsiz’in “Kimseyi Öldürmek İstemiyorum”, Dalya Keleş’in “Yerçekimi”, Rabia Özmen’in “Prosedür”, Büşra Bozdemir’in “Bir Kolektifin İzinden”, Mert İzgi’nin “Eski Sevgili”, Rojda Ezgi Erol’un “Home Made”, Cem Güzel’in “Soyut”, Zeliha Karakoça’nın “Erişim Engellendi”, M. Özden’in “Kalan”, Davut Emre’nin “Başka Bir Ev”, Semih Ellialtı’nın “Galaksinin Tezenesi”, Berkay Ellek’in “Sultanın Taşı”, Hüseyin Taştepe’nin “Kırılan Zaman”, Dise Atalan’ın “Verismo” ve Serdar Kökçeoğlu’nun “Mavi, Devrim ve VHS Kasetler” adlı yapımları izleyiciyle buluştu.
Yerel Bakış seçkisinde Atakan Karabulut’un “Rüzgârın Peşinde”, Hüseyin Urçuk’un “Ergonomik Monologlar”, Önder Şengül’ün “Resmin Parçası”, Erdal Kara’nın “Kıyıya Vuran Öyküler” ve İsmail Düger’in “Taşın Hafızası” adlı filmleri gösterildi. Film gösterimlerinin ardından söyleşi etkinliği gerçekleştirildi.
Söyleşide konuşan Atakan Karabulut, bağımsız bir sinemacı olarak Fethiye’de bulunmanın kendisi için çok değerli olduğunu aktardı. İlk başta kurmaca bir film düşündüğünü, ancak yolculuğun sonunda belgesel film yapmaya yöneldiklerini söyledi. Karabulut, belgesel film aracılığıyla seyirciyle nasıl bir bağ kurabileceğini düşündüğünü ve bu bağın filmden sonra kurulup kurulmadığını merak ettiğini belirtti.
Hüseyin Urçuk, son 10 yıldır sinemayla ilgilendiğini ve kısa film çalışmaları olduğunu aktardı. Filmi 2024 yılında çektiklerini, hikâyeyi ise 2023’ten itibaren düşünmeye başladıklarını söyledi.
Önder Şengül, film izlerken altyazı okurken yaşadığı zorluklardan yola çıkarak bu konuyu kendi dilinden anlatan bir film yaptığını söyledi. Şengül, filmde en zorlayıcı konunun görsel bulmak olduğunu aktardı.
İsmail Düger, Kibyra Antik Kenti’nde düzenli çekimler yaptıklarını belirtti. Antik kentin yeterince tanıtılamadığını söyleyen Düger, burada bir zamanlar insanların yaşadığını daha iyi anlatmak amacıyla belgeseli çektiklerini ifade etti.
Film gösterimlerinin yanı sıra Özge Yüksel ve Alper Akçay yürütücülüğünde “S’OYUN” (İyileştirici Hareket ve Yaratıcı İfade Atölyesi) düzenlendi. Festivalin etkinlik programında Mithat Erdoğan ve Ahmet Yurtsever’in stand-up komedi gösterisi de yer aldı.
Ziya Demirel’in yönettiği “En Güzel Cenaze Şarkıları” adlı uzun metrajlı drama filmi de gösterildi. Günün sonunda Ziya Demirel ve oyuncu Ekin Şişman’ın katıldığı soru-cevap etkinliğiyle festival sona erdi.
Söyleşide konuşan Ziya Demirel, “Uzaktan duyduğum bir hikâye vardı: Bir arkadaşımın annesinin internette tanıştığı biriyle yaşadığı büyük bir aşk hikâyesiydi. Orada hiç görülmeyen birine duyulan bu aşkın hissi ilgimi çekmişti. O sırada ilk filmimle uğraşıyordum ama bu fikir aklımda dönerken çok fazla düşünmeden kendime 7 cümle not aldım ve bu cümleler üzerinden yazmaya başladım. Diğer filmi yıllarca yazamazken bunun ilk versiyonu bir haftada çıktı. Araya ilk filmimin çekimi girdi; yıllar sonra bu projeye geri döndüm. Okuduğum kitaplardan da esinlenerek kendi içinde öyküler gibi ilerleyen fakat yavaş yavaş birleşip ayrılan bir yapı kurguladım.” dedi.
Demirel, “Aslında sanıldığı veya görüldüğü kadar doğaçlama bir film değil. Özellikle Saadet karakterini yazmaya başladığımda elimi durduramıyordum. Tanıdığım kişilerin katkıları ve esinlenmelerle çok yoğun diyaloglu bir senaryo ortaya çıktı.” ifadelerini kullandı.
Ekin Şişman da filmle ilgili soruları yanıtladı. Şişman, “Kamera dilini çok iyi bilmeyerek bu sürece girdim. Daha önce yine Ziya’nın ortak senarist olduğu Zuhal filminde küçük bir rolüm olmuştu fakat burada ilk kez bu denli uzun soluklu bir set sürecine girip kamerayla yoğun çalıştım. Ağırlıklı olarak tiyatro yaptığım için kamera başta beni biraz şaşırttı; ‘Bir daha çekmiyor muyuz?’, ‘Set bitti mi şimdi?’ gibi tepkilerim oldu. Yine de prova sürecinin varlığı ve 20 yıllık arkadaşımla uzun süredir bildiğim bir projede çalışmak büyük bir rahatlık sağladı.” dedi.
