14. Boğaziçi Film Festivali’nde ulusal ve uluslararası yarışma filmleri, farklı konuları ve ilginç anlatımlarıyla dikkat çekiyor. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle Boğaziçi Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen festivalde, filmlerin ekipleri gösterimlerin ardından izleyicilerin sorularını yanıtladı.
Ulusal Yarışma filmlerinden “Varlık” ve “Mütemmim Cüz”, Uluslararası Yarışma filmlerinden ise “Kedi Krallığı (Cat Kingdom)”, “Simsim” ve “Daima Senin Dişi Ruhun (Forever Your Maternal Animal)” sinemaseverlerle buluştu.
Son günlerini yaşayan varlıklı ve saygın bir tüccarın çevresinde gelişen çıkar çatışmalarını konu alan “Varlık”, günün ilk Ulusal Yarışma filmiydi. Atlas 1948 Sineması’ndaki gösterimin ardından yönetmen Muzaffer Mehmet Çağlar, senarist Tahsin Yetkin, oyuncular Onur Berk Arslanoğlu, Fatih Topcuoğlu, Bedir Bedir, Nagihan Gürkan, Sabriye Kara, Uğur Arda Başkan, Ayşe Günyüz Demirci, Murat Sağlam, Erşan Utku Ölmez ve Yavuz Topcuoğlu söyleşiye katıldı.
Söyleşide ayrıca görüntü yönetmeni Serkan Gülgüler, sanat yönetmeni Çağla Çağlar ile uygulayıcı yapımcı ve oyuncu Gurur Aydoğan da yer aldı. Muzaffer Mehmet Çağlar, Tolstoy’un “İvan İlyiç’in Ölümü” romanından esinlenerek çektikleri filmde, insanların maddi ve manevi açıdan varlık olgusunun peşinden nasıl gittiğini irdelemek istediklerini söyledi.
“Yaşamın amacını sorguladık. Günümüzde de zaman zaman popüler kişilerin ya da büyük ailelerin benzer durumlara düştüğünü görüyoruz. Bu yalnızca para gücü değil, aynı zamanda bir iktidar gücü. Asıl mesele, o gücün kime geçeceği.”
Güç mücadelesine giren karakterler arasında en dürüstünün canlandırdığı karakter olduğunu söyleyen oyuncu Fatih Topcuoğlu, düşüncelerini şöyle paylaştı:
“Hepimizin yaşadığı şeyler. Fakat karakterlerden gidersek en dürüst benim, dikkat ettiyseniz; açık açık söylüyorum her şeyi. Ama diğer taraftakiler çalıyor. Bir tek ben çalmıyorum. Kime göre kötü, kime göre iyi meselesi burada başlıyor ve sonra çok iç içe geçiyor, seyirci olarak sorgulamaya başlıyorsunuz.”
Oyuncu Onur Berk Arslanoğlu ise karakterlerin çelişkilerine dikkat çekerek bunların gündelik hayatta da yaşandığını belirtti. Canlandırdığı Fazlı’nın içinde bulunduğu çevreden hoşlanmadığını, gitmek istediğini ancak arkasında bıraktığı kapıyı çarpamadığını söyleyen Arslanoğlu, karakterin bu ikileminin metni okurken ilgisini çektiğini aktardı.
“Dışarıdan bakınca hali vakti yerinde, işlerini yoluna koymuş, aslında olmak istediği şey olmuş bir adam tiplemesi var aslında. Metni okuduğumda da zaten karakterin çelişkileri hoşuma gitti; Fazlı hem içinde bulunduğu çevreden çok hoşlanmıyor hem gitmek istiyor ama bir yandan da arkasında bıraktığı kapıyı çarpamıyor; gitmeyi çok istiyor gibi görünmek de istemiyor. Bugün bizim başımıza gelse ben de öyle bir çelişkide kalırdım.”
Oyunculardan Bedir Bedir, bekleyişin yalnızca ölümü beklemek anlamına gelmediğini; bir ilişkinin başlamasını ya da bitmesini, üniversiteyi kazanmayı veya yarını beklemeyi de kapsayabileceğini söyledi. İnsanların bir şeyi beklerken kendilerini bir yere konumlandırdığını belirten Bedir, “sınanmamış iyiliği” gerçek iyilik olarak görmediğini ifade etti.
“Bu, ölümü beklemek olmayabilir; bir ilişkinin başlamasını ya da bitmesini beklemek olabilir, bir üniversiteyi kazanmak olabilir, yarını beklemek olabilir. İnsan, bir şeyi beklerken kendini bir yere konumlandırıyor. Fakat o konum; bir şeyler yaparsanız daha iyi bir yere geleceğinize dair bir işaret veriyorsa birdenbire ‘iyi’ olmayabiliyorsunuz. Doğal olarak da ben, sınanmamış iyiliği çok da iyilik olarak görmüyorum açıkçası.”
Günün diğer Ulusal Yarışma filmi “Mütemmim Cüz”, yaşlı çift Yusuf ve Leyla’nın kendine özgü sevdasını beyazperdeye taşıdı. Gösterimin ardından yönetmen Abdullah Şahin, oyuncular Cumhur Kocaoğlu, Cem Kaynar, Ferda Kaynar, Serdar Aksoy ve Gülcan Özbay ile sanat yönetmeni Sıdıka Özbek Açıkbaş, yapımcı Halil Kardaş ve uygulayıcı yapımcı Mahmut İslam Bilir sahneye çıktı.
Filmin başrol oyuncusu Kenan Güler ise filmi izleyemeden hayatını kaybetmişti. Yönetmen Abdullah Şahin, yaşlı çiftin hikâyesinin annesine ait olduğunu, annesinin de çocukken köylerinde yaşayan yaşlı bir çift hakkında anlatılanlardan esinlendiğini söyledi.
Sanat yönetmeni Sıdıka Özbek Açıkbaş, filmin dokusunu tutturmak için çevredeki evlerle tek tek görüştüklerini ve zaman zaman evlerden eşya ödünç aldıklarını anlattı. Kenan Güler’i anan oyuncu Cumhur Kocaoğlu ise şöyle konuştu:
“Ben kendi adıma bir şey söylemeyeyim istiyorum. Kenan ağabey ile biz, vefat ettiği günün akşamında aynı sahneye çıkacaktık. Hatta kızıyla beraber bir program yapmıştık. Maalesef o günün öğlen kötü haber geldi. Filmi çok merak ediyordu, izlemeyi çok istiyordu. Gönül ister ki burada onunla beraber bu filmi izleyebilseydik.”
Uluslararası Yarışma filmlerinin söyleşilerinde ilk olarak “Kedi Krallığı (Cat Kingdom)” ekibi sahneye çıktı. Söyleşiye yönetmen John Hellberg, oyuncular Stefan Larsson ve Rainer Gerdes ile besteci Adam Hagstrand katıldı.
John Hellberg, genç bir adama akıl hocalığı yapmak isteyen yaşlı bir adamın komedi hikâyesinden yola çıktıklarını söyledi. Hikâye ilerledikçe yaşlı adamın da kendi sorunları olduğunun anlaşıldığını belirten yönetmen, kısa bir sahne çektikten sonra bunu uzun metrajlı bir filme dönüştürmeye karar verdiklerini anlattı.
Oyuncu Rainer Gerdes, karakterlerin ve durumların sürekli çelişki ve çatışma yarattığı hikâyedeki absürt unsurlara dikkat çekti:
“Senaryoyu okuduğumda beni etkileyen şey, filmdeki durumların absürtlüğü oldu. Tamamen absürt olan o kadar çok durum var ki çok güldüm. Bu en iyi arkadaş karakteri o kadar narsist bir izlenim veriyor ki! Her şeyde en iyisi olduğunu düşünüyor. En iyi maket yapımcısı ama aynı zamanda sahip olabileceğiniz en iyi arkadaş; biraz okyanusun öte yakasındaki bazı politikacılar gibi.”
Başrol oyuncusu Stefan Larsson, canlandırdığı Kenneth’in işsizlik ve ekonomik krizle birlikte toplumda yaşanabilecekler yüzünden hayatta yönünü kaybettiğini söyledi. Kenneth’in bir kaçış yolu olarak maketlerle uğraşmaya yöneldiğini belirten oyuncu, karakterin ailesini geçindirmek zorunda olduğunu ve işlerin böyle devam edemeyeceğini bildiğini anlattı.
“Bir şeylerin yanlış olduğunu farkında ama bunu durduramıyor. Bence bu oldukça kara mizah. Sten ile tanışıyor ve bunun içine çekiliyor. Sten ile aralarındaki bu durum bir çatışma çünkü o da kendi gerçekliğinden kaçış arayışında. Babasıyla ilgili gerçeklikle başa çıkamıyor ve başka bir şey olduğuna inanmak istiyor.”
Filmin müziklerini besteleyen Adam Hagstrand, müziğin filmin absürt tonuna uygun olması gerektiğini ve bu doğrultuda çalıştıklarını dile getirdi. Filmde zaman ve mekân açısından belirsiz bir atmosfer bulunduğunu belirten Hagstrand, filmin kendine özgü küçük bir müzikal dünyaya ihtiyaç duyduğunu söyledi.
“John ile tüm süreç boyunca çok yakın çalıştık; nerede müziğe ihtiyacımız olduğu ve müzikle nasıl çalışacağımız konusunda sürekli fikir alışverişinde bulunduk.”
Uluslararası Yarışma filmlerinden “Daima Senin Dişi Ruhun (Forever Your Maternal Animal)” filminin başrol oyuncusu Daniela Marín Navarro da seyircilerin sorularını yanıtladı. Yönetmen Valentina Maurel imzalı film, dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nin Belirli Bir Bakış (Un Certain Regard) bölümünde yaptı.
Navarro, rol arkadaşları Marina de Tavira ve Mariángel Villegas ile En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü paylaşmıştı. Yönetmenle fikir aşamasında tanışıp hikâye üzerine konuştuklarını, ancak o sırada filmde rol alacağını düşünmediğini anlatan oyuncu, çekimler sırasında özgür bir çalışma süreci geçirdiğini söyledi.
“Valentina ile çalışmak bir oyuncu ve genel olarak insanlar için her zaman büyük bir ayrıcalık. Valentina’nın, oyuncular için oldukça özgürlükçü bir çalışma tarzı var çünkü işin kendi gerçekliğinden beslenmeyi seviyor. Provalarda doğaçlama yapmaktan hoşlanıyor ve bu da oynayacağınız karakteri gerçekten tanımanızı sağlıyor. Senaryoyu kelimesi kelimesine ezberleyip prova yapmak yerine sahneleri okuyup o atmosferin içinde hareket ediyorsunuz. Bu sayede birlikte çalışacağınız kişileri, kendi karakterinizi, diğer karakterleri ve filmin nasıl gelişeceğini daha iyi kavrıyorsunuz.”
Navarro, canlandırdığı Elsa karakterinin başkalarının hayatını düzenlemeye çalışırken kendi yaşamında zorluklar yaşamasına, hazırlık sürecinde en çok odaklandığı nokta olarak değindi.
“Elsa, Avrupa’dan geldiği için ve daha saf bir ülkeden köken aldığını düşündüğü için her şeyi kontrol altında tutabileceğine inanıyor. Fakat sonunda annesinden ve kardeşinden bile daha kaybolmuş durumda olduğunu fark ediyor. Bence bu çelişki, onu insan yapan şey.”
Oyuncu, filmdeki tüm karakterlerin çelişkili yönleri bulunduğunu söyledi. Aile bağları ve insan ilişkilerinin karmaşık, zor ve siyah ya da beyaz olmadığını belirten Navarro, filmin gerçekliğini ve karmaşıklığını da bu çelişkilerin oluşturduğunu ifade etti.
“Filmdeki herkes bir şekilde anne gibi davranıyor. Aile bağları ve insan ilişkileri oldukça karmaşık, zor ve asla siyah ya da beyaz değil. Filmi bu kadar gerçek ve karmaşık kılan şey de tam olarak bu çelişkiler. Tüm karakterlerin çelişkili yönleri var ve filmin kalbini oluşturan unsur da bu çelişkilerin kendisi.”
Boşanmayı kabul etmeyen kocasına yeni bir eş bulmaya çalışan bir kadının hikâyesini anlatan “Simsim” filminin yönetmeni Sündüs el-Esmirat ve yapımcısı Kays Numanî, gösterimin ardından soruları yanıtladı.
Yönetmen, zor ve ağır bir konuyu mizah yoluyla işlemeyi en başta tercih ettiklerini söyledi. Kadın ve erkek karakterler arasında dengeli davranmaya, iki tarafa da eşit mesafede durmaya çalıştıklarını belirten yönetmen, karı koca arasındaki çatışmayı klasik bir kavga sahnesiyle değil, karakterlerin duygusal dünyalarını takip ederek anlatmak istediklerini dile getirdi.
“Karakterimiz zaten bu evliliği severek yapmadı. Kültürel olarak ‘bizde boşanan kadın olmaz’ anlayışı hâkim olduğu için babasından ötürü boşanmayı da göze alamıyor. Bu yüzden hikâyeyi dışsal çatışmalar yerine kadının, kocasına karşı ne düşündüğü ve ne hissettiği üzerinden, duygusal bir zeminde ilerlettik.”
14. Boğaziçi Film Festivali, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle düzenleniyor. Festivalin ana sponsorları Turkcell, Türk Hava Yolları ve Fuzul; kurumsal iş ortağı TRT, Global İletişim Ortağı Anadolu Ajansı, eş sponsoru TV+ ve ana medya sponsoru Türkmedya.
