Simpra Restoran Kayıplarını Nasıl Görünür Kılıyor?
Restoranlarda bozulan, fazla üretilen ya da müşteriden dönen ürünler çoğu zaman kayıt altına alınmıyor. Bu durum, gerçek stok seviyesini ve kaybın maliyetini görmeyi zorlaştırıyor. Kayıplarını dijital olarak izleyen bir restoran şubesinde zayi maliyeti bir yılda yaklaşık yüzde 86 azaldı.
Restoranlarda kayda alınmadan atılan bir ürün, stokta hâlâ var görünebiliyor. Reçetede belirtilenden büyük hazırlanan porsiyonlar da fark edilmeden malzeme tüketimini artırabiliyor. Bu eksiklikler, işletmenin elindeki stok miktarını, ne kadar satın alması gerektiğini ve kaybın maliyetini doğru hesaplamasını güçleştiriyor. Gıda israfını azaltmak için kaybın nerede, neden ve ne miktarda oluştuğunu düzenli olarak izlemek gerekiyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Mart 2026’da yayımladığı değerlendirmeye göre, restoranları da kapsayan küresel gıda hizmetleri sektöründe 290 milyon ton gıda atığı ölçüldü. UNEP, otel ve restoranlarda ölçümün yeterince yaygın olmamasının israf ve zayi sorununun gerçek boyutunu belirlemeyi güçleştirdiğine dikkat çekiyor. UNEP ile BM Turizm’in Mart 2026’da başlattığı “Değişimin Reçetesi” girişimi de işletmeleri gıda atığını ölçmeye, önlemeye ve azaltmaya teşvik ediyor.
Simpra’nın restoranlar için geliştirdiği stok ve maliyet yönetimi çözümü Simpra Inventory, reçete ve zayi kayıtlarından sayım raporlarına kadar uzanan bir süreçte takibi destekliyor.
Hazırlık firesi ve zayi ayrı izleniyor
Ayıklama, soyma ve temizleme sırasında oluşan fireleri reçetede hesaba katmak, stok ve maliyet takibinin doğru yapılması açısından önem taşıyor.
Örneğin, bir porsiyon için reçetede 157,5 gram temizlenmiş et tanımlandığını düşünelim. Temizleme ve sinir ayıklama sırasında yüzde 10 fire oluşuyorsa bu porsiyonu hazırlamak için depodan 175 gram et kullanılması gerekiyor. Fire oranı sisteme girilmediğinde, her porsiyonda tüketilen 17,5 gramlık fark stok hesabına yansımıyor. Satışlar eksiksiz kaydedilse bile bu fark birikerek dönem sonunda stok açığı ve maliyet sapması olarak ortaya çıkabiliyor.
Simpra Inventory’de ham maddelere fire oranları tanımlanabiliyor. Böylece hazırlık kayıpları reçete hesabına dahil edilip raporlanabiliyor; hazırlıkta beklenen fire ile bozulma, hatalı pişirme veya fazla üretim nedeniyle oluşan zayi ayrı ayrı izlenebiliyor.
Zayi nedenleri kaydediliyor, stok bilgisi güncel tutuluyor
Hazırlık sırasında bozulan bir kilogram sos, zayi kaydı oluşturulmadan atıldığında sistemde hâlâ mevcut görünebiliyor. Bu durum, sipariş planlamasında yanıltıcı bir stok bilgisine dönüşebiliyor.
Simpra Inventory’nin Zayi modülü; bozulma, fazla üretim veya tabaktan dönme gibi nedenlerle kaybedilen ürünlerin kaydedilmesini, stoktan düşülmesini ve kayıp nedenlerine göre raporlanmasını sağlıyor. Her ürün satırına ayrı zayi nedeni girilebiliyor ve ilgili ürünlerin görselleri kayıtlara eklenebiliyor. Müşteriden dönen tabaklar için servis sırasında Simpra POS üzerinden yapılan zayi girişleri de Inventory’ye otomatik aktarılıyor ve ilgili stok düşüşleri anlık olarak gerçekleştiriliyor.
Simpra Inventory’nin fark raporları, reçetelere göre depoda kalması beklenen ürün miktarını sayımda bulunan miktarla karşılaştırıyor. Simpra’nın paylaştığı bir uygulama örneğinde sebze stoklarında bu iki miktarın örtüşmediği görüldü. Farkın nedenini anlamak için hazırlık süreci incelendiğinde, porsiyonların reçetede tanımlanan gramajlara göre hazırlanmadığı belirlendi. Bunun üzerine porsiyonların belirlenen ölçüye uygun hazırlanması için tartım uygulamasına geçildi. Temizleme sırasında oluşan kayıpları da tüketim hesabına dahil etmek için fire oranları reçetelere eklendi.
Simpra Inventory ile zayi maliyetinde yüzde 86 düşüş
Simpra’nın paylaştığı ayrı bir vakada, stok ve zayi süreçlerini Simpra Inventory ile yöneten bir restoran şubesinin zayi maliyeti, Ekim 2024’te 68 bin TL iken Ekim 2025’te 9 bin 500 TL oldu. Maliyet, bu dönemde yaklaşık yüzde 86 azaldı.
Gıda kayıplarının maliyet yönetimindeki önemine dikkat çeken Simpra COO’su Mehmet Emin Çangal, şunları söyledi: “Restoranda yaşanan kaybın miktarı kadar nedenini de bilmeniz gerekiyor. Bozulduğu için atılan bir ürünle fazla üretildiği için tüketilemeyen bir ürün, farklı önlemler almanızı gerektiriyor. Simpra Inventory ile işletmecinin bu ayrımı yapabileceği bilgileri bir araya getiriyoruz. Böylece satın alma ve üretim kararlarını gözden geçirebiliyor, aldığı önlemin kayıplara nasıl yansıdığını takip edebiliyor. Bugün yiyecek içecek işletmeleri, kârlılıklarını artırmak için gelirlerini büyütmeye ve giderlerini azaltmaya birlikte odaklanıyor. Giderleri azaltabilmenin ilk adımı da onları ölçebilmek. Gıda atığını azaltmak, bu açıdan hem işletmenin maliyetlerini kontrol etmesine hem de kaynakları daha sorumlu kullanmasına katkı sağlıyor.”