2025 itibarıyla Türkiye’nin e-ticaret hacmi 4,57 trilyon TL’yi aşmış ve 2026 sonunda 5 trilyon TL’yi geçmesi bekleniyor. Bu büyüme sürecinde tüketicilerin alışveriş yolculuğunda yapay zekâ asistanlarının rolü giderek artıyor. İTÜ Çekirdek girişimi olan Narron, markaların yapay zekâ ekosistemindeki görünürlüğünü ve itibarını yöneten dünyanın “ilk Brand Intelligence Platformu” olarak bu dönüşüme odaklanıyor.
Narron tarafından hazırlanan “Narron Türkiye E-Ticaret Sektörü AI Görünürlük Endeksi”, tüketicilerin en sık kullandığı yapay zekâ uygulamaları ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity üzerinden Türkiye’deki e-ticaret markalarının değerlendirilmesini inceliyor.
Son 20 yılda markalar arama motorlarında görünür olmak için mücadele etti. Artık tüketiciler, “En iyi online alışveriş sitesi hangisi?”, “Türkiye’de elektronik eşya almak için en iyi platform neresi?” gibi soruları doğrudan yapay zekâ platformlarına yöneltiyor. Böylece ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi uygulamalar, ürün ve marka keşfinde yeni kanaat önderleri haline geliyor.
Bu durum, markalar için sadece arama motorlarında görünür olmak değil, yapay zekâların önerdiği markalar arasında yer almak anlamına geliyor. AI destekli öneriler, tüketicilerin satın alma yolculuğunda giderek daha belirleyici bir rol üstleniyor.
Narron’un geliştirdiği endeks, markaların yapay zekâ ekosistemindeki algısını, itibarını, konumlandırmasını, ürün ve kategori pozisyonlamasını, önerilme performansını ve rekabetçi görünürlüğünü ölçüyor. Türkiye ve Hollanda’da faaliyet gösteren Narron, e-ticaret sektöründeki 99 markayı kullanıcıların gerçek alışveriş davranışlarını yansıtan 50 farklı markasız sorgu üzerinden analiz etti.
Sorular, ChatGPT, Claude, Gemini ve Perplexity platformlarında üçer kez çalıştırıldı ve toplam 600 yapay zekâ yanıtı değerlendirildi. Endeks, yapay zekâ platformlarından alışveriş tavsiyesi istendiğinde hangi markaların öne çıktığını ve kategori bazında hangi markaların önerildiğini ortaya koydu.
Araştırmaya göre dört yapay zekâ platformu, Türkiye e-ticaret pazarında benzer bir görünürlük haritası oluşturuyor. Trendyol, ortalama %17,52 AI Visibility (Share of Voice) ile ilk sırada yer alıyor. Hepsiburada ise %14,96 ile ikinci sırada bulunuyor. İlk dört sıradaki Trendyol, Hepsiburada, n11 ve Amazon Türkiye, tüm yapay zekâ önerilerinin yaklaşık yarısını oluşturuyor.
Bu tablo, üretken yapay zekâların Türkiye e-ticaretini büyük ölçüde aynı lider oyuncular üzerinden tanımladığını gösteriyor.
Araştırma, yapay zekâ platformlarının aynı e-ticaret pazarını farklı bakış açılarıyla yorumladığını ortaya koyuyor. ChatGPT, Trendyol ve Hepsiburada gibi pazar liderlerini daha yoğun önerirken, Perplexity geniş web tarama kapasitesi sayesinde Boyner, LC Waikiki ve Çiçeksepeti gibi kategori uzmanı markalara daha fazla görünürlük sağlıyor.
Kategori bazında ise; elektronikte Teknosa ve MediaMarkt Türkiye, anne-bebekte ebebek, kozmetikte Watsons Türkiye, Gratis, Rossmann ve Sephora Türkiye, hediye kategorisinde ise Çiçeksepeti yapay zekâların en sık önerdiği markalar arasında yer alıyor.
Tesettür modasında büyük pazaryerleri yerine butik uzman markalar öne çıkarken, ikinci el alışverişte letgo genel görünürlükte liderliği alıyor. Sahibinden ise özellikle ikinci el telefon gibi dikey sorgularda EasyCep gibi uzman platformların gerisinde kalıyor.
Araştırma, yapay zekâların marka büyüklüğünden çok kategori otoritesini, içerik derinliğini ve dijital güven sinyallerini ödüllendirdiğini gösteriyor. Bu durum, markaların yalnızca tek bir yapay zekâ platformunda değil, tüm üretken yapay zekâ ekosisteminde görünürlük stratejileri geliştirmesi gerektiğine işaret ediyor.
Analiz edilen 99 markanın 32’si, yapay zekâ yanıtlarında neredeyse hiç önerilmedi. Bu sonuç, güçlü marka bilinirliğinin artık tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor. Güvenilir dijital içerik, kategori otoritesi ve yapay zekâların referans aldığı kaynaklarda görünür olmak giderek daha kritik hale geliyor.
Narron’a göre üretken yapay zekâlar, tüketicilerin satın alma yolculuğunda yeni bir karar katmanı oluşturuyor. Markalar için rekabet artık sadece SEO performansı veya e-ticaret trafiğiyle sınırlı değil. Yapay zekâların hangi markaları önerdiği, markaları hangi bağlamda konumlandırdığı ve hangi kaynaklardan beslendiği, dijital rekabetin yeni göstergeleri arasında yer alıyor.
AI Visibility (Yapay Zekâ Görünürlüğü), önümüzdeki dönemde e-ticaret markalarının büyüme, tercih edilme ve dijital performansını doğrudan etkileyecek temel metriklerden biri olmaya aday.
Türkiye ve Hollanda merkezli geliştirilen Narron, marka zekâsını aksiyona dönüştüren yapay zekâ odaklı bir Brand Intelligence Platformudur. Markanın konumlandırmasını, ürünlerini, rakiplerini ve paydaşlarını ortak bir bilgi temelinde birleştirir.
Shield ile marka ve kategori gündemindeki fırsat ve riskleri belirlemeyi, PR Factory ile iletişim ve pazarlama çalışmalarını insan onayıyla yürütmeyi, Lens ile markaların yapay zekâ platformlarındaki görünürlüğünü ve algısını ölçmeyi hedefler.
Narron, bugün ücretli olarak sunduğu Lens hizmetiyle markaların yapay zekâ tarafından nasıl tanımlandığını, hangi özelliklerle ilişkilendirildiğini ve ne ölçüde önerildiğini analiz ediyor.
