Koç Holding’in COP31’deki Yangın Hamlesinin Perde Arkası

Koç Holding’in COP31’deki Yangın Hamlesinin Perde Arkası
A+
A-

17 Kasım 2026

Koç Holding ile Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü iş birliğinde, KoçDigital’in yapay zekâ ve ileri analitik yetkinlikleriyle geliştirilen orman yangını risk tahminleme projesi FireAId, COP31 kapsamında Türkiye Pavilyonu’nda düzenlenen uluslararası panelde ele alındı.

Koç Holding’in COP31 Küresel İş Ortağı olarak Orman Genel Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlediği “Tahminden Korumaya: Yapay Zekâ ile Orman Yangınlarına Karşı Dirençlilik” başlıklı panel, COP31 Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleştirildi.

Panelde orman yangını risklerinin öngörülmesi değerlendirildi

Koç Holding Sürdürülebilirlik Koordinatörü Ebru Tüzecan’ın moderatörlüğündeki panele; KoçDigital Genel Müdürü Evren Dereci, Orman Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Kenan Akduman, İspanya merkezli Pau Costa Derneği Genel Direktörü Jordi Vendrell ve Fundação SOS Mata Atlântica İletişim ve Mobilizasyon Direktörü Afra Balazina katıldı.

Panelde yapay zekâ, uydu verileri ve ileri analitik teknolojileriyle orman yangını risklerinin öngörülmesi, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesi değerlendirildi.

Orman yangınlarıyla mücadelede müdahale kapasitesini güçlendirmenin yanı sıra riskleri önceden belirlemenin de önem kazandığını vurgulayan Ebru Tüzecan, “Risk haritası tek başına orman yangınlarını önlemiyor, korumaya da ihtiyacımız var. Kurumlar birlikte hareket ettiğinde, insanlar verilere gerçekten güvendiğinde, toplumlar güvenli uygulamaları benimsediğinde ve ülkeler iş birliği yaptığında ormanları yangınlardan korumak mümkün olabilir” dedi.

Kenan Akduman: Son 10 yılda yıllık orman yangını sayısı 3 binin üzerine çıktı

Orman Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Kenan Akduman, iklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki etkilerine ve orman yangınlarıyla mücadelede değişen koşullara dikkat çekti. Türkiye’de 2005-2015 yılları arasında yılda ortalama 2 bin orman yangını meydana geldiğini belirten Akduman, son 10 yılda yıllık yangın sayısının 3 binin üzerine çıktığını söyledi.

Akduman, “Bugün dünyada orman yangınlarıyla mücadele alanında yaklaşık 600 farklı teknoloji kullanılıyor. Biz de dünyadaki gelişmeleri yakından takip ediyor, farklı ülkelerin bilgi ve deneyimlerinden yararlanıyoruz. Yapay zekâ ve dijital teknolojiler, riskleri önceden belirlememiz ve sahadaki kararlarımızı desteklememiz açısından önemli imkânlar sunuyor. KoçDigital ile birlikte geliştirdiğimiz yapay zekâ destekli yangın risk yönetimi sistemi, mevcut kapasitemizi çok daha ileri bir noktaya taşıdı.

“Daha önce ağırlıklı olarak sıcaklık, nem ve rüzgâr verilerini değerlendirirken artık çok daha fazla parametreyi analiz edebiliyoruz. Çünkü bizim açımızdan asıl önemli olan, yangının büyüme ve yayılma potansiyelini önceden belirleyebilmek. Bir bölgedeki ağaç örtüsünün yaşı ve sıklığı, arazinin topografik yapısı, eğimi ve bakısı yangının nasıl ilerleyeceğini doğrudan etkiliyor. Yeni sistemimiz sayesinde bütün bu faktörleri birlikte değerlendirebiliyoruz” dedi.

Evren Dereci: FireAId gerçek bir sorundan doğdu

KoçDigital Genel Müdürü Evren Dereci, Koç Holding öncülüğünde Orman Genel Müdürlüğü ile birlikte geliştirilen yapay zekâ destekli orman yangını risk tahmini ve müdahale karar destek sistemi FireAId’in gelişim sürecini ve sahadaki uygulamalarını anlattı.

Projenin 2021 yılında Türkiye’de yaşanan büyük orman yangınlarının ardından somut bir ihtiyaçtan doğduğunu belirten Dereci, sistemin ilk olarak Akdeniz ve Ege bölgelerindeki beş ilde pilot olarak uygulandığını, 2023 yılında ise ülke genelinde kullanıma sunulduğunu ifade etti.

Dereci, “FireAId, 400’den fazla değişkeni analiz eden ve sahadaki görevlilere tahminler ile müdahale kararları sunan, yapay zekâ tabanlı bir orman yangını risk tahmini ve müdahale karar destek sistemi. Bu süreç bir teknoloji projesi olarak başlamadı. Çok gerçek bir sorundan doğdu” dedi.

FireAId’in bir sonraki aşamasında yangınların ilk kritik saatlerde nasıl yayılabileceğini öngörmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Dereci, Kaliforniya Üniversitesi San Diego’nun da aralarında bulunduğu uluslararası ortaklarla yangın yayılım modellemesi üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Projenin farklı ülkelere uyarlanabilecek bir yapıya sahip olduğuna dikkat çeken Dereci, şunları söyledi: “Tahminden korumaya geçiş sürecinde Bakanlık’la birlikte günlük verilerden neredeyse gerçek zamanlı verilere geçiş yapmayı deneyimledik. Çünkü yangın koşulları rüzgâr, nem ve sıcaklık gibi faktörlere bağlı olarak saatler içerisinde değişebiliyor. Korumaya geçişte ikinci önemli unsur ise karar alma süreci. Risk haritası ancak insanlar onu kullandığında faydalı olabilir.”

Uluslararası iş birliği ve deneyim paylaşımının önemi

Fundação SOS Mata Atlântica İletişim ve Mobilizasyon Direktörü Afra Balazina, Brezilya’nın Atlantik kıyısı boyunca uzanan Atlantik Ormanları’nın dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin bölgelerinden biri olduğunu belirtti. Balazina, bölgede yaşayan çok sayıda bitki ve hayvan türünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğuna dikkat çekti.

Son 7 yılda yaklaşık 4 milyon hektarlık alanın yangınlardan etkilendiğini aktaran Balazina, bu alanın yarısının tarım arazilerinden, diğer yarısının ise doğal bitki örtüsünden oluştuğunu söyledi. Balazina, “Yangınlardan etkilenen toplam alan İsviçre’nin, zarar gören doğal bitki örtüsünün kapladığı alan ise Slovenya’nın yüz ölçümüne eşdeğer büyüklükte. Bu tablo, orman yangınlarını izlemeye, erken tespit etmeye ve önlemeye yönelik araçların her zamankinden daha önemli olduğunu gösteriyor” dedi.

Pau Costa Derneği Genel Direktörü Jordi Vendrell ise aşırı orman yangınlarıyla mücadelede uluslararası iş birliğinin ve deneyim paylaşımının önemine dikkat çekti. Hiçbir ülkenin yalnızca kendi yaşadığı yangınlardan yola çıkarak ihtiyaç duyduğu tüm bilgi ve deneyimi edinemeyeceğini belirten Vendrell, “Yapay zekâ, verilerin düzenlenmesi ve karşılaştırılmasında bize önemli imkânlar sunuyor. Ancak bu verilerin doğru yorumlanabilmesi için sahadaki operasyonel deneyim büyük önem taşıyor. Her büyük orman yangınını, farklı bölgeler ve ülkeler arasında ortak öğrenme ve deneyim paylaşımı için bir fırsata dönüştürmeliyiz” ifadelerini kullandı.

FireAId ile orman yangınlarına karşı veriye dayalı mücadele

Koç Holding’in öncülüğünde, KoçDigital’in yapay zekâ ve ileri analitik yetkinlikleriyle Orman Genel Müdürlüğü iş birliğinde geliştirilen FireAId; meteorolojik koşullar, bitki örtüsü, coğrafi veriler ve geçmiş yangın kayıtları dâhil 400’den fazla değişkeni analiz ederek orman yangını risklerini önceden tahmin ediyor.

Sistem, yüksek riskli bölgelerin belirlenmesinden devriye faaliyetlerinin planlanmasına, yangın anında ekip ve kaynakların yönlendirilmesine kadar farklı operasyonel süreçleri destekliyor. Sahadan gelen geri bildirimler ve güncel verilerle sürekli geliştirilen FireAId, riskin neden yüksek olduğunu açıklayan analizleriyle de karar vericilere yol gösteriyor.

Dünya Ekonomik Forumu tarafından Davos Zirvesi’nde örnek uygulama olarak gösterilen proje, yapay zekânın kamu ve özel sektör iş birliğiyle toplumsal faydaya dönüştürülmesinin somut örnekleri arasında yer alıyor.