İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), Türk Hava Yolları (THY) ve Boeing iş birliğiyle hazırlanan Türkiye’nin ilk Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) Yol Haritası, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı himayesinde COP31 kapsamında açıklandı. Yol haritası, Türkiye’nin havacılıkta 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine katkı sağlamayı ve yerli SAF ekosisteminin aşamalı olarak geliştirilmesini amaçlıyor.
11 Kasım 2026’da Antalya’da tanıtılan çalışma; Türkiye’nin SAF üretimine yönelik hammadde kaynaklarını, teknolojileri, altyapıyı, yatırım ve politika alanlarındaki fırsatları değerlendiriyor. Çalışmaya göre, yerli SAF pazarının gelişmesi yaklaşık 655 bin kişilik ek istihdam potansiyeli oluşturabilir ve Türkiye’nin havacılık yakıtında dışa bağımlılığını önemli ölçüde azaltabilir.
Havacılık sektöründeki büyümeyle birlikte Türkiye’nin yıllık jet yakıtı talebinin 2050’ye kadar 10 milyon tona ulaşması bekleniyor. Geleneksel jet yakıtına kıyasla SAF, yaşam döngüsü boyunca karbon emisyonlarını yüzde 80’e kadar azaltabiliyor ve mevcut uçaklarla yakıt altyapısında kullanılabiliyor.
Yol haritası, 2050 için iki dönüşüm senaryosunu değerlendiriyor. İlk senaryoda toplam jet yakıtı talebinin yüzde 50’sinin, yaklaşık 5 milyon tonunun SAF’ten karşılanması ele alınıyor. Avrupa Birliği’nin ReFuelEU Aviation düzenlemesiyle uyumlu ikinci senaryoda ise SAF kullanım oranının yüzde 70’e, yaklaşık 7 milyon tona ulaşması öngörülüyor.
Çalışmaya göre, yüzde 50’lik senaryoda dahi yerli SAF pazarının geliştirilmesi sanayinin büyümesini destekleyebilir, dışa bağımlılığı azaltabilir ve yaklaşık 655 bin kişilik ek istihdam yaratabilir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yol haritasının tanıtımında yaptığı açıklamada, “Türkiye olarak 2053 Net Sıfır Emisyon hedefimiz doğrultusunda ulaştırmanın bütün modlarında yeşil dönüşümü kararlılıkla sürdürüyoruz. Havacılıkta yeni nesil uçak teknolojilerini, operasyonel verimliliği ve sürdürülebilir havacılık yakıtlarını önceliklendiriyoruz. Sürdürülebilir havacılık yakıtları, mevcut uçak teknolojileriyle uyumlu kullanım imkânı sunarken yaşam döngüsü boyunca sera gazı emisyonlarının azaltılmasına önemli katkı sağlayabilecek çözümlerden biri. Bu yol haritasının ortaya çıkmasında emeği geçen başta Boeing ve Türk Hava Yolları olmak üzere tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyorum” dedi.
İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, yol haritasının Türkiye’nin sürdürülebilir havacılık hedefleri açısından önemine dikkat çekti. Mandal, “Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31’i, bilimsel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelede çözüme dönüşmesi açısından çok kıymetli buluyoruz. İTÜ olarak 81 projemizle COP31 sürecine güçlü bir bilimsel katkı sunuyoruz. UI GreenMetric’te 10 yıldır Türkiye’nin en sürdürülebilir üniversitesi olmamız, Sıfır Atık Enstitümüz ve sürdürülebilirlik alanında öncülük ettiğimiz çalışmalar, uzun yıllardır sürdürdüğümüz sürdürülebilirlik yaklaşımının somut örnekleri arasında” dedi.
Araştırma çalışmalarına liderlik ettikleri yol haritasını bu yaklaşımın havacılık alanındaki örneklerinden biri olarak gördüklerini belirten Mandal, “T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın himayelerinde, Türk Hava Yolları ve Boeing ile birlikte yürüttüğümüz bu çalışmada Türkiye’nin hammadde kaynaklarını, üretim altyapısını ve teknoloji seçeneklerini birlikte değerlendirdik. 2023 yılında İTÜ, Türk Hava Yolları ve Boeing öncülüğünde kurduğumuz Türkiye Sürdürülebilir Havacılık Platformu ile başlayan iş birliğinin bugün ülkemizin ilk SAF Yol Haritası’na dönüşmesini ayrıca kıymetli buluyorum” ifadelerini kullandı.
Yerli SAF üretiminin havacılığın karbon emisyonlarının azaltılmasının yanı sıra enerji arz güvenliği, teknoloji geliştirme kapasitesi ve nitelikli insan kaynağı açısından da önem taşıdığını söyleyen Mandal, yol haritasının Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefine ve sürdürülebilir havacılıkta güçlü bir üretim ve teknoloji ekosisteminin oluşmasına katkı sağlayacağına inandığını belirtti.
THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, şirketin 2050 yılında karbon nötr bir havayolu olma hedefi doğrultusunda SAF kullanımını artırdığını ve yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesini stratejik öncelik olarak gördüğünü söyledi. Şeker, THY’nin sürdürülebilir havacılık yakıtlarını uçuşlarında ilk kez 2022 yılında kullanmaya başladığını da hatırlattı.
Yol haritasını Türkiye’nin kaynaklarının katma değere dönüştürülmesi, dışa bağımlılığın azaltılması ve ülkenin SAF üretiminde bölgesel bir merkez hâline gelmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiren Şeker, “Kamu, özel sektör ve akademi arasındaki güçlü iş birliğiyle hayata geçirilecek bu dönüşümün, Türk havacılığının küresel rekabet gücünü artıracağına ve ülkemizin 2053 net sıfır emisyon hedefine önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz” dedi.
Boeing Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Ayşem Sargın, Türkiye’nin stratejik konumu ve güçlü havacılık ekosistemiyle küresel havacılıkta önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Sargın, “Boeing olarak hedefimiz 2030 yılına kadar uçaklarımızda sürdürülebilir havacılık yakıtlarını yüzde 100 oranında kullanılır hâle getirmek. Bugün Türkiye, havacılık pazarının derinliğiyle, rafinaj altyapısı ve endüstriyel işleme kapasitesiyle sürdürülebilir havacılık yakıtları alanında küresel bir oyuncu olarak konumlanma fırsatına sahip” ifadelerini kullandı.
SAF Yol Haritası’nın Türkiye’nin üretim potansiyelini ortaya koyduğunu ve bu alandaki gelişim için stratejik bir çerçeve çizdiğini belirten Sargın, çalışmanın Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon vizyonunu ve Türk havacılığının küresel rekabetçiliğini güçlendireceğine inandığını kaydetti.
Yol haritası, üretim teknolojilerinin ve tedarik zincirlerinin 2053’e kadar aşamalı olarak geliştirilmesini öngörüyor. Dört aşamadan oluşan plan, net sıfır emisyon hedefine katkının yanı sıra uzun vadeli enerji arz güvenliğini desteklemeyi amaçlıyor.
Çalışmada, 2035’e kadar yerli SAF üretiminin başlaması ve tarımsal atıkların üretime kazandırılması öngörülüyor. 2053’e kadar ilerleyen aşamalarda ise üretim kapasitesinin genişletilmesi ve ileri üretim teknolojilerinin devreye alınması hedefleniyor.
Türkiye Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı Yol Haritası, 2023 yılında Boeing, THY ve İTÜ öncülüğünde kurulan Türkiye Sürdürülebilir Havacılık Platformu’nun hedeflerini destekliyor. Platform, havacılık, enerji ve araştırma alanlarında faaliyet gösteren kuruluşlarla sürdürülebilir havacılığın geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor.
Araştırma çalışmalarına İTÜ öncülük etti. İTÜ, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) tarafından desteklenen ICF Consulting ile Türkiye’nin hammadde kaynaklarını analiz etti. Boeing, Cascade İklim Etki Modeli’nin kullanımı ve küresel uzmanlığıyla analizlerin doğrulanmasına ve desteklenmesine katkı sağladı.
THY operasyonel bilgi ve deneyimini paylaşırken, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü sektörel uzmanlık, veri ve yönlendirme desteği verdi. Yol haritası; kamu kurumları, havacılık sektörü, sanayi ve akademi arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Türkiye Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı Yol Haritası’nın tamamına https://turkiyesustainableaviation.com/turkiye-surdurulebilir-havacilik-yakiti-saf-yol-haritasi adresinden ulaşılabiliyor.
Türkiye Sürdürülebilir Havacılık Platformu, 2023 yılında Boeing, THY ve İTÜ Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi (İTÜ ARC) ortaklığında kuruldu. Platform; paydaşlar arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi, Türkiye için SAF yol haritası oluşturmayı, eğitim programları düzenlemeyi ve toplumsal farkındalık etkinlikleri yürütmeyi hedefliyor. Projenin yürütücülüğünü İTÜ ARC üstleniyor.
1773 yılında kurulan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), bilim, mühendislik ve teknoloji alanlarında 253 yıllık birikime sahip. Üniversite, QS Dünya Üniversite Sıralamaları’nda Mühendislik ve Teknoloji alanında dünyanın ilk 100 üniversitesi arasında yer alan tek Türk üniversitesi. İTÜ, UI GreenMetric Dünya Üniversiteler Sıralaması’nda 10 yıldır üst üste Türkiye’nin en sürdürülebilir üniversitesi olarak yer alıyor.
1933 yılında beş uçaklık bir filoyla kurulan Star İttifakı üyesi Türk Hava Yolları, bugün yolcu ve kargo uçakları dâhil 567 uçaklık filosuyla hizmet veriyor. Şirket, 133 ülkede 305 uluslararası ve 53 yurt içi olmak üzere toplam 358 noktaya uçuyor.
Boeing, 150’den fazla ülkedeki müşterileri için ticari uçaklar, savunma ürünleri ve uzay sistemleri geliştiriyor, üretiyor ve bunlara yönelik hizmetler sunuyor. Şirket, Türkiye’deki faaliyetleri hakkında https://www.boeing.com.tr adresinde bilgi veriyor.
