PwC’nin 2026 Yapay Zekânın İş Alanlarına Etkisi Araştırması, yapay zekânın iş gücü piyasasında iki farklı dinamik yarattığını ortaya koydu. Uzmanlık ve insan muhakemesi gerektiren roller, diğer işlere göre iki kat daha hızlı büyüyor.
Yapay zekâdan en fazla fayda sağlayan şirketlerde istihdam artışı %52’ye ulaşırken, yapay zekâdan daha az etkilenen şirketlerde bu oran %36 seviyesinde kaldı. Aynı dönemde ücret artışları ise sırasıyla %24 ve %17 olarak gerçekleşti.
Yapay zekâdan en fazla değer yaratan şirketler, 2018’e kıyasla iş gücü verimliliğinde %163 artış sağlayarak rakiplerinden ayrıştı. Yapay zekâ becerileri gerektiren pozisyonlar, genel iş gücü piyasasına göre yaklaşık sekiz kat daha hızlı büyüyor (%69’a karşı %9). Bu becerilere sahip çalışanlar için ortalama ücret avantajı ise %62 seviyesine ulaştı.
Yapay zekâ ile ilişkili giriş seviyesi pozisyonların, muhakeme ve liderlik gibi ileri beceriler gerektirme olasılığı yedi kat daha yüksek. Bu pozisyonlar 2019’dan bu yana %35 artarken, genel giriş seviyesi roller %10 azaldı.
PwC Türkiye Kıdemli Ortağı Cenk Ulu, yapay zekânın iş dünyasındaki dönüştürücü gücünün somut ekonomik verilere yansıdığını belirtti. Ulu, yapay zekânın sadece rutin işleri otomatize etmek için değil, insan uzmanlığını güçlendirmek ve inovasyonu hızlandırmak için kullanıldığını vurguladı.
2022’den itibaren yapay zekâdan en fazla etkilenen şirketlerin verimlilik artışı, en az etkilenenlere göre %40 daha yüksek gerçekleşti. Yapay zekâ kullanımının yoğun olduğu sektörlerdeki şirketler, 2018’e kıyasla %34 verimlilik artışı kaydetti. En üst %20’lik “süperstar şirketler” ise ortalama %163 iş gücü verimliliği artışı sağladı.
Rapora göre yapay zekâ, yeni iş alanları yaratan bir güç olarak öne çıkıyor. Yapay zekâdan en fazla etkilenen şirketlerde çalışan sayısı %52, ücretler ise %24 artarken; en az etkilenen şirketlerde bu oranlar sırasıyla %36 ve %17 olarak gerçekleşti.
Yapay zekâ, iş gücü piyasasını iki gruba ayırıyor:
Yapay zekâdan en fazla etkilenen işlerde gereken beceriler, en az etkilenenlere göre iki kat daha hızlı değişiyor. Bu rollerde yeni görevlerin empati, muhakeme ve yaratıcılık gibi insan odaklı becerilere dayanma olasılığı 2,5 kat daha yüksek.
Sistem mühendisliği ve makine öğrenmesi gibi spesifik yapay zekâ becerileri talep eden iş ilanları, genel iş piyasasına göre 8 kat daha hızlı (%69) büyüyor. Bu becerilere sahip çalışanlara ödenen ortalama ücret primi %62 seviyesinde.
Yapay zekâya en çok maruz kalan giriş seviyesi pozisyonlar, liderlik, stratejik düşünme ve yüz yüze etkileşim gibi ileri beceriler talep ediyor. Bu pozisyonların iş ilanları 2019’dan bu yana %35 büyürken, diğer giriş seviyesi roller %10 daraldı.
Bu durum, kurumların genç yetenekleri erken dönemde karmaşık karar alma süreçlerine hazırlayacak mentorluk ve gelişim modelleri geliştirmesini zorunlu kılıyor.
PwC’nin 2026 Küresel Yapay Zekânın İş Alanlarına Etkisi Araştırması, 6 kıtada, 27 ülkede 1 milyardan fazla iş ilanının analiz edilmesiyle gerçekleştirildi. Çalışma, yapay zekânın küresel ekonomide işleri, becerileri, ücretleri ve verimliliği nasıl yeniden şekillendirdiğini inceliyor. Bu yılki bültende ayrıca erken kariyer dönemindeki işlerin değişen beceri gereksinimlerine yönelik hedefli bir giriş seviyesi analizi yer alıyor.
