Enerji sektörünün ulusal ve uluslararası temsilcilerini bir araya getiren EIF 2026 Enerji Dönüşüm Fuarı ve Kongresi, Antalya ANFAŞ Fuar Merkezi’nde başladı. 5–7 Kasım tarihleri arasında düzenlenen fuarın açılışında konuşan İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Güven, enerji dönüşümündeki küresel gelişmeleri ve Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarındaki mevcut durumunu değerlendirdi.
Güven, “Elektrikli araçlar ve hızla büyüyen veri merkezlerinin etkisiyle küresel elektrik talebi, toplam enerji artışını ikiye katlamış durumda. Dünyada 700 milyondan fazla insan hâlâ elektriğe erişemezken kişisel tüketim doğrudan eğitim, sağlık ve gelir seviyesini belirliyor. Türkiye ise kişi başı yaklaşık 4 bin kilovatsaatlik tüketimiyle bu kritik refah eşiğinde yer alıyor” dedi.
EIF 2026’nın açılış konuşmasında elektriğe erişimden artan enerji talebine, depolama teknolojilerinden yenilenebilir enerji yatırımlarına kadar sektörün gündemindeki başlıkları ele alan Güven, enerjinin yoktan var edilemeyeceğini, yalnızca bir biçimden diğerine dönüştüğünü belirtti. Enerji sektörünün temel meselesinin bu dönüşümü daha verimli, temiz ve düşük maliyetli gerçekleştirmek olduğunu söyledi.
Güven, küresel elektrik talebinin yılda yüzde 3–4 büyüdüğünü ve bu oranın toplam enerji talebindeki artış hızının yaklaşık iki katına ulaştığını belirtti. Elektrikli araçlar, ısı pompaları, soğutma ihtiyacı, sanayide elektrifikasyon ve veri merkezlerinin bu yükselişte etkili olduğunu söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın öngörüsüne göre veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’a kadar iki katından fazla artması bekleniyor. Güven, elektrik tüketimi ile insani gelişmişlik arasındaki ilişkiye değinerek mevcut kullanım teknolojileri dikkate alındığında kişi başına yıllık net elektrik tüketimi 4–5 bin kilovatsaate ulaşana kadar eğitim, sağlık, yaşam süresi ve gelir göstergelerinin hızla yükseldiğini ifade etti.
Dünyada 700 milyondan fazla insan elektriğe erişemezken bazı Afrika ülkelerinde kişi başına yıllık tüketim birkaç yüz kilovatsaat düzeyinde kalıyor. Gelişmiş ülkelerde bu miktar 8–15 bin kilovatsaate çıkarken Türkiye, kişi başına yaklaşık 4 bin kilovatsaatlik tüketimiyle bu kritik eşikte bulunuyor.
Güncel YEKA sonuçlarını paylaşan Güven, 2 Kasım’da tamamlanan YEKA RES-2026 kapsamında Sivas, Kütahya, Manisa ve Balıkesir’deki 7 projede toplam 1.500 megavat kapasite tahsis edildiğini söyledi. Yarışmalara 29 şirket 73 teklif verdi. Teklifler kilovatsaat başına 3,50 avro sentlik taban fiyatında yoğunlaşırken toplamda 60 milyon avroyu aşan katkı payı taahhüdünde bulunuldu. Balıkesir-4 yarışmasının 34 tur sürmesi de rekabetin yoğunluğunu ortaya koydu.
3 Kasım’da sonuçlanan YEKA GES-2026’da ise 11 projede 785 megavat kapasite tahsis edildi. Konya’dan Diyarbakır’a, Mardin’den Kahramanmaraş’a, Denizli’den Ankara’ya uzanan projelerde fiyat kilovatsaat başına 3,25 avro sentlik taban seviyeye inerken yarışmalar katkı payı üzerinden sonuçlandı.
İki yarışmanın toplamında 2.285 megavatlık yeni kapasite ve yaklaşık 1,9 milyar dolarlık yatırım Türkiye’ye kazandırıldı. İklim Enerji de Ankara-2 GES yarışmasını kazandı. Şirket, 30 MWe kapasiteli proje için çalışacak. Güven, bu sonucu bir sorumluluk olarak değerlendirdiklerini söyledi.
Yenilenebilir enerjinin depolanmasının ve elektrik sisteminin dengede kalmasının önemine değinen Güven, son 15 yılda lityum iyon pil fiyatlarının yüzde 90’dan fazla düştüğünü ve kilovatsaat başına 110 doların altına indiğini belirtti. Sodyum iyon piller seri üretime geçerken akış pilleri, sıkıştırılmış hava, termal depolama ve pompaj depolamalı sistemler de farklı ihtiyaçlara çözüm sunuyor.
Güven, yapay zekânın enerji üzerindeki etkisinin iki yönlü olduğunu söyledi. Yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını artırırken üretim tahmini, şebeke dengesi, depolama optimizasyonu ve arıza önleme gibi alanlarda da kolaylık sağlıyor.
“Güneş Enerjisinde Yeni Pazarlar: Tarımdan Sanayiye, Çatıdan Yüzer GES’e” başlıklı panelde konuşan İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Onur Özcan, izin süreçlerinin projelerde zaman alabilmesine rağmen güneş enerjisi sektörünün geleceğine iyimser baktıklarını söyledi. Türkiye’de ve faaliyet gösterdikleri diğer ülkelerde kendilerine ulaşan taleplerin, güneş enerjisinde yeni iş alanlarının açıldığını gösterdiğini belirtti.
Özcan, “İzin süreçleri hem küçük hem büyük projelerde zaman alabiliyor, ancak sektörün geleceğine iyimser bakıyorum. Türkiye’de ve faaliyet gösterdiğimiz diğer ülkelerde aldığımız talepler, güneş enerjisinde yeni iş alanlarının açıldığını gösteriyor. 2016 yılında Prof. Dr. Kutalmış Güven’le birlikte kurduğumuz İklim Enerji bugün üç ülkede proje geliştirme, mühendislik, kurulum, bakım ve işletme hizmetleri veriyor. Önümüzdeki dönemde depolamalı güneş enerjisi yatırımlarına da odaklanacağız” dedi.
Elektrikli araç şarj istasyonlarının artan enerji ihtiyacının yerinde güneş üretimi ve batarya depolama çözümlerine yönelik fırsatlar yarattığını belirten Özcan, tarım GES uygulamalarının tarımsal üretim devam ederken aynı arazide elektrik üretmenin mümkün olduğunu gösterdiğini söyledi.
Limanlar ve marinalarda karşılaştıkları izin süreçlerini teknik çalışmalarla aşmaya çalıştıklarını aktaran Özcan, Çiğli’deki yansıma analizinin sonraki projelere de örnek oluşturduğunu ifade etti. Deniz üstü platformlarda güneş enerjisinden yararlanma seçeneklerini mühendislik çalışmalarıyla değerlendirdiklerini belirten Özcan, yapay zekânın büyüttüğü veri merkezi enerji ihtiyacına yönelik olarak Bahreyn’de bir santral üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Özcan, güneş enerjisinde yeni fırsatları görebilmek için elektriğe nerede ve ne amaçla ihtiyaç duyulduğuna bakılması, farklı ihtiyaçlara uygun çözümler geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
İklim Invest Enerji, 2016 yılında Kırıkkale Üniversitesi Teknopark’ta bir Ar-Ge girişimi olarak kuruldu. Ağırlıklı olarak güneş enerjisi alanında proje geliştirme, mühendislik, danışmanlık ve anahtar teslim santral kurulumu hizmetleri sunan şirket, Ankara’daki genel merkezi, Aydın’daki Ar-Ge merkezi ve Kenya’daki yapılanmasıyla faaliyetlerini sürdürüyor.
Şirket; sanayi kuruluşları, kamu kurumları ve belediyeler için fizibilite ve tüketim analizinden izin süreçlerine, kurulumdan devreye almaya kadar enerji yatırımlarının farklı aşamalarında hizmet veriyor.
